X
Menu:

Red onze kleiputten Een actie van Buurtbewoners met een hart voor hun kleiputten

Boom/Terhagen (Rumst)

Aanleiding

Kleiputten Terhagen is een gebied van 55 ha gelegen tussen Boom en Rumst. Die kleiputten zijn ontstaan als gevolg van de kleiwinning die hier vroeger gedaan werd. In de putten bevinden zich 2 historische storten, het ene gevuld met huisvuil, het andere door asbest. 

Die storten dienen gesaneerd te worden. Het MER dat daarvoor werd opgesteld, geeft twee mogelijke opties. Plan 1 stelt dat de storten bedekt moeten worden met een speciaal zeil en enkele meters grond. De impact van die werken blijft dan zeer lokaal en kan relatief snel en goedkoop gerealiseerd worden. In dit scenario blijft ook een groot deel van de natuur zo intact. Volgens plan 2 wordt een veel groter gebied opgehoogd – op sommige plaatsen met meer dan 20 meter grond. Die zal o.a. van de toekomstige Oosterweelverbinding komen. Volgens het MER kan het 8 jaar duren voor er voldoende grond gevonden is. 

Hoewel de schade voor het gebied in plan 2 onnoemelijk veel groter is, vermeldt het MER dat plan 2 de meest waarschijnlijke variant is. Dit heeft niets meer te maken met de sanering van oude storten: de schitterende natuur van de kleiputten wordt begraven onder 4.300.000 m³ grond. Wij komen dus in actie om het natuurgebied te redden.

Het project

  • Specifiek voor het asbeststort eisen we een onmiddellijke sanering aangezien deze een ernstige bedreiging vormt voor de volksgezondheid. Door droog weer en opstuivende wind kunnen er ongebonden asbestvezels vrijkomen, die longvlieskanker kunnen veroorzaken. Gezien Plan 2 pas ten vroegste in 2021 uitgevoerd kan worden, kunnen wij daar geen vrede mee nemen.  
  • We willen dat enkel de vervuilde kerngebieden aangepakt worden. De natuur in de rest van het gebied moet gevrijwaard blijven. 
  • Onvruchtbare Oosterweeldgrond mag niet gebruikt worden om putten te dichten. De natuur moet terug kunnen herleven.

=> Om die doelen te bereiken voerden we volgende acties:

  • Een flyer bussen met argumenten voor een minimale sanering. Meer dan 700 strookjes handtekeningen verzamelen. 
  • Een uitgebreidere infoavond waar 120 personen kwam luisteren en vragen stellen. In navolging daarvan legden we contacten met actiegroep Leefmilieu Rupelstreek (ALR), die zich bij onze eisen aansloten. 
  • Een begeleide wandeling op het terrein, afgesloten met een met een stevige borrel en een kom soep. Opkomt: 230 geïnteresseerden
  • Als ludieke paasactie plaatsten we 'hartjes voor de kleiputten' op ronde punten in Boom en Rumst. 
  • Een fotowedstrijd waarbij we elke maand een winnaar kiezen met de mooiste foto van de kleiputten.  
  • Een petitie in de onmiddellijke buurt van het asbeststort. De 170 verzamelde handtekeningen gingen we afgeven bij de eigenaar van het terrein, De Vlaamse Waterweg. We werden ontvangen maar kregen voorlopig nul op het rekest. 
  • Communicatie: bij elke belangrijke actie van onze groep brachten wij de pers op de hoogte, zo verschenen we  reeds op tal van nieuwskanalen. Intern sturen we een maandelijkse nieuwsbrief rond.
  • In de toekomst staat er nog een zwerfvuilactie en tweede info avond op de agenda

Tussendoor bleven we steeds aanwezig op de participatievergaderingen die de provincie organieerde om te tenen dat we constructief wilden meewerken aan het organiseren van de sanering. We dwongen ook een extra vergadering af waar meer ingegaan werd op de technische kant van de verschillende plannen. Voorlopig helaas tevergeefs, want de Provincie blijft bij haar oorspronkelijke plan

Succesfactoren

  • Onze actievoerders: we zijn een groep mensen van verschillende achtergronden en leeftijden, maar iedereen draagt op zijn manier zijn steentje bij om onze kleiputten te redden. De Rupelstreek heeft een verleden van actievoeren rond de afvalstortplaats. Dit is waarschijnlijk onze grootste troef! 
  • Ook onze interne dossierkennis, vooral van trekker en actiefste actievoerder Frank van Houtte, is een groot pluspunt. 
  • De positieve reacties, informatie en hulp van een aantal objectieve experten hebben ook al hun dienst bewezen. 

Knelpunten

  • De communicatie van de overheid en de andere voorstanders van het tweede plan zorgen vaak, al dan niet bewust, voor desinformatie. Dit plan wordt vaak voorgesteld als het enige, ultieme en betaalbare oplossing voor de sanering. Daarnaast duiken er tal van fouten op in de communicatie van de overheden, bv. in een brochure gemaakt door de provincie Antwerpen over de problematiek.
  • Men probeert ons als actiegroep steevast af te schilderen als dagdromers, leugenaars, wereldverbeteraars, amokmakers of boomknuffelaars. Dat zorgt natuurlijk voor een negatief imago.
  • Op vlak van tijd en financiële middelen zitten we vaak krap. We hebben zowel op onze infoavond als winterwandeling drank verkocht maar die opbrengst, samen met nog wat persoonlijke giften, is onvoldoende om bijvoorbeeld een rechtszaak aan te spannen.
  • Sommige essentiële informatie en cijfers (bodemanalyses, kostprijs, ...) zijn voor actiegroepen moeilijk te bekomen. We werden al vaak geconfronteerd met gesloten deuren. 

 

Samenwerking

We hebben van in het begin een ruim netwerk proberen uit te bouwen met interessante sympathisanten en partners. 

  • Goede contacten met andere verenigingen en initiatieven die met leefmilieu bezig zijn, zoals Bos+, Ringland, Straten Generaal, Bond beter leefmilieu (BBL) en Denktank Rupelstreek. 
  • Contact met Visclub ‘de lustige vissers’, die eveneens bedreigd worden met een gedwongen verhuis door dit project. We konden bijvoorbeeld al eens hun clublokaal gebruiken.
  • Verschillende specialisten ter zake stonden ons te woord en leerden ons veel bij. 
  • Lokale afdelingen van GROEN en PVDA staan achter ons idee van minimale sanering. Toch blijven wij benadrukken dat we zelf als actiegroep los staan van elke politieke overtuiging. Iedereen is welkom.  

 

Resultaat evolutie

Voorlopig hebben we de burgers ten gronde kunnen informeren dat er wel degelijk een alternatief mogelijk is om de 2 storten op een goede en natuurbewuste manier te saneren. We hebben een sterk dossier samengesteld en zullen dit in de toekomst breed blijven communiceren.

Jammer genoeg houden de initiatiefnemers van het grootschalige project nog steeds voet bij stuk en willen ze niet weten van onze vele aanmerkingen en argumenten. Momenteel is het definitieve MER-rapport in opmaak. Vervolgens zal een bodemsaneringsprocedure worden opgesteld waar een openbaar onderzoek aan verbonden is. Op dat moment zal iedereen de kans krijgen zijn bezwaren in te dienen, dus ook wij zullen klaar staan. Mocht dit alles op niets uitdraaien bestaat de kans dat we naar de rechtbank trekken.

Contactgegevens initiatiefnemer

E-mail: g_uytfries@hotmail.com

Tel: 0483/43 61 49 

https://redonzekleiputten.wordpress.com/