De opvallendste nieuwigheden

1. Afschaffing van de opkomstplicht
Oude regel
De stemming was verplicht. Iedere kiezer moest naar het kiesbureau gaan, maar een blanco stem was mogelijk. Boetes bij afwezigheid waren voorzien, maar bleven dode letter.


Nieuwe regel
De stemming is vanaf nu niet meer verplicht. De opkomstplicht is afgeschaft.
Een blanco stem blijft mogelijk
 

2. Zetelverdeling
Oude regel
De zetelverdeling tussen de lijsten gebeurde via het systeem-Imperiali, dat bewust de grotere partijen bevoordeelt om zo vlot tot meerderheden te komen. 


Nieuwe regel
De zetelverdeling tussen de lijsten gebeurt nog altijd via het systeem-Imperiali, dat bewust de grotere partijen bevoordeelt om zo vlot tot meerderheden te komen.


3. Toewijzing zetels
Oude regel
De toewijzing van zetels aan individuele kandidaten van een lijst gebeurde aan de hand van zowel de lijststemmen (bovenaan de lijst) en denaamstemmen. Idem voor de rangschikking van de opvolgers. Dat bevoordeelt de kandidaten hoog op de lijst.

Nieuwe regel
De toewijzing van zetels aan de individuele kandidaten van een lijst gebeurt uitsluitend aan de hand van de eigen naamstemmen. Idem voor de rangschikking van de opvolgers. De lijststem telt dus alleen nog mee voor de totale score van de lijst.

4. Coalitievorming
Oude regel
De coalitievorming was niet echt decretaal geregeld. Die maakte deel uit van ‘vrije’ onderhandelingen.

Nieuwe regel
De coalitievorming wordt opgestart door de kandidaat met de meeste stemmen van de sterkste lijst. Die krijgt als eerste het initiatiefrecht (tijdelijk: 14 dagen) om een meerderheid te vormen.

5. Aanstelling van de burgemeester
Oude regel
De aanstelling van de burgemeester was niet decretaal geregeld en maakte deel uit van de onderhandelingen over een coalitie. 

Nieuwe regel
De aanstelling van de burgemeester is decretaal bepaald: de kandidaat met de meeste stemmen van de sterkste lijst uit de meerderheidscoalitie 

6. Installatie van de gemeenteraad
Oude regel
De installatie van de gemeenteraad gebeurt in januari van het jaar na het verkiezingsjaar. 

Nieuwe regel
De installatie van de gemeenteraad gebeurt nu vlugger: begin december van het verkiezingsjaar. 

7. Volmacht
Oude regel
Voor een volmacht had een kiezer de mogelijkheid om via een ’verklaring op eer’ zijn stemrecht door te geven, wanneer hij/zij een reis in het buitenland niet kon aantonen met tickets of andere bewijzen 

Nieuwe regel
Voor een volmacht heeft een kiezer niet langer de mogelijkheid om via een ’verklaring op eer’ een reis naar het buitenland aan te tonen en zijn stemrecht door te geven. Het systematisch ronselen van volmachten wordt strafbaar gesteld.

8. Bestuurlijke problemen
Oude regel
Bij bestuurlijke problemen kon de gemeenteraad de structurele onbestuurbaarheid van de gemeente vaststellen als het college van burgemeester en schepenen instabiel is. Dat was een aanslepende procedure.

Nieuwe regel
Bij bestuurlijke problemen kan de gemeenteraad vanaf nu het college van burgemeester en schepenen (al dan niet gedeeltelijk) vlot vervangen via een constructieve motie van wantrouwen.  

9. Vergaderingen
Oude regel
Fysieke vergaderingen (bv. gemeente-raad) waren in principe de norm in lokale besturen.

Nieuwe regel
Ook digitale vergaderingen (bv. gemeenteraad) zijn mogelijk in lokale besturen.

 

Hier staat mogelijk content uit een social media netwerk dat cookies kan gebruiken. U heeft hiervoor nog geen toestemming gegeven. Klik hier om dit toe te laten.

Lees ook