LES 1: SCHAKEL SNEL, MAAR VERLIES HET OVERZICHT NIET

Hoe hebben jullie die eerste weken van de lockdown beleefd?
Vandenbroele:
Meteen na de aankondiging van de lockdown werden we overspoeld met vragen van lokale besturen. Veel inwoners wilden graag de handen uit de mouwen steken om hun medeburgers te helpen, bijvoorbeeld door boodschappen te doen of mondmaskers te maken. Besturen wilden die initiatieven graag ondersteunen door vrijwilligers te matchen met diensten of personen die hun hulp kunnen gebruiken. Een online platform is daarvoor een interessant instrument. Daarnaast zagen lokale besturen zich genoodzaakt om verschillende offline participatiebijeenkomsten te annuleren. Ze vroegen zich af of die geplande sessies alsnog met behulp van online tools zouden kunnen doorgaan. We hebben daarop ingespeeld door via ons platform een aantal mogelijkheden te bieden.

Hendrickx: (knikt) Dat geldt ook voor ons. Wij hebben verschillende ontwikkelingen versneld doorgevoerd om deliberaties online te kunnen faciliteren, bijvoorbeeld voor Leuven 2030 of het Palliatief Debat van Kom op tegen Kanker. We kregen ook vragen van besturen die hun lokale handelaren wilden ondersteunen door een online overzicht te maken van de handelszaken die open bleven. Om zoveel mogelijk geïnteresseerden te kunnen inlichten over de diverse mogelijkheden van online participatie, hebben we een aantal webinars georganiseerd. Dat format sloeg heel erg aan.

Hebben lokale besturen de uitdagingen van participatie tijdens Corona goed ingeschat?
Hendrickx:
Over het algemeen speelden gemeenten kort op de bal. Tegelijk stellen we ook vast dat sommige besturen door de plotse opkomst van het virus soms te snel wilden gaan. Dan zag je  verschillende diensten die los van elkaar initiatieven nemen en diverse online platforms oprichtten voor allerhande taken. Zo’n wildgroei aan platformen maakt het voor burgers net een stuk complexer. Vandaar ons advies: reageer snel en gevat, maar verlies zeker het overzicht niet. Stem de initiatieven die op stapel staan af met het schepencollege en de gemeenteraad, en hou goed in de gaten welke initiatieven burgers zelf nemen.

 

LES 2: EEN COMBINATIE VAN OFFLINE EN ONLINE BLIJFT ESSENTIEEL

Hoe hebben steden en gemeenten hun participatieprojecten aangepast aan de Coronarealiteit?
Vandenbroele:
Door de lockdown waren lokale besturen genoodzaakt hun participatiebijeenkomsten af te gelasten, maar beleidsprocessen bleven intussen wel gewoon doorgaan. Wanneer er een openbare aanbesteding of subsidiedeadline mee gemoeid was, werden serieuze inspanningen gedaan om bijvoorbeeld via een digitale workshop toch inspraak/online deliberatie te organiseren. Het was heel leuk om te zien dat wanneer de sessies goed gemodereerd werden, er telkens een heel vruchtbare discussie op gang kwam. Maar laat het duidelijk zijn, we blijven ervan overtuigd dat je in een ideale wereld best zowel een online als een offline traject voorziet voor je participatieprocessen.

Hendrickx: Inderdaad. Ondanks de mogelijkheden op vlak van technologie kan je met online tools moeilijk dezelfde sfeer creëren als bij een gesprek waar de mensen ook fysiek aanwezig zijn. Daarnaast heeft niet iedereen de vaardigheden om op een volwaardige manier deel te nemen aan een online vergadering, je dient de “digitaligheid” van je doelgroep mee in rekening te brengen. Een belangrijke tip is dan ook: probeer het gesprek zo te organiseren dat de meest digitaal vaardigen bij elkaar in een groep zitten, net zoals de minder vaardigen. Dat zorgt voor een evenwichtigere discussie.

Zo verliep een online brainstorm met ingenieurs bijvoorbeeld heel efficiënt via eerder complexe online tools. Voor scholen en studenten gebruiken dan weer liever laagdrempelige tools, waarbij we gebruikmaken van ons participatieplatform en zelfs een eenvoudig online excelbestand. Voor het groot debat dat we organiseren over palliatieve zorg voor Kom op tegen Kanker, konden we echter niet alle belangrijke doelgroepen online betrekken. Offline blijft vaak een essentieel onderdeel van het proces

LES 3: EEN CRISIS IS EEN OPPORTUNITEIT OM BURGERS TOE TE LEIDEN NAAR JE COMMUNICATIEKANALEN

Zijn lokale besturen er volgens jullie in geslaagd om hun burgers goed te informeren tijdens de crisis?
Hendrickx:
Veel burgers die nu al maanden in hun kot zitten, zijn sterk online verbonden. Daarbovenop zijn ze tijdens deze crisis ook meer dan gemiddeld geïnteresseerd in de communicatie van hun lokale overheid. Lokale overheden speelden immers een belangrijke rol in het implementeren, concretiseren en afdwingen van de maatregelen die de Veiligheidsraad nam. Daarbij kwam nog dat er tijdens de Coronacrisis ook heel veel fake news circuleerde, over wat je als burger al dan niet moest doen om je te beschermen tegen het virus. In zo’n context zoeken burgers naar een houvast: een bron van betrouwbare informatie. Als gemeenten helder en proactief communiceerden tijdens Corona, kennen hun burgers de communicatiekanalen ook daarna.

Vandenbroele: Simpel is dat natuurlijk niet. De communicatiediensten van gemeenten zijn enorm overbevraagd tijdens de Coronacrisis. Sommige diensten zitten echt op hun tandvlees. Daarom hebben we hen wat geholpen door hen verschillende concrete tips mee te geven om hun burgers op een goede manier te bereiken.

Dit artikel verscheen in het juninummer van TerZake Magazine. Interesse? Mail lisa@dewakkereburger.be. Een los nummer kost 25 euro.

Lees ook