Uitnodigende rol

Het Nederlands onderzoek dateert van 2018 en komt tot de conclusie dat de overheid een andere, meer uitnodigende rol moet aannemen om de (ontwikkeling van) burgerinitiatieven ruimte te geven.

UITGANGSPUNT 1: Zorg voor een constructieve houding

  • Stel je oplossingsgericht op
  • Bied hulp en ondersteuning op maat
  • Zorg voor een gepaste rolverdeling

UITGANGSPUNT 2: Treed op als één overheid

  • Voorzie een duidelijk aanspreekpunt
  • Stuur burgerinitiatieven niet van het kastje naar de muur
  • Spreek met één mond

UITGANGSPUNT 3: Maak heldere en kenbare keuzes

  • Geef actieve informatie over de mogelijkheden
  • Wees helder over de mogelijkheden
  • Wees helder over de voorwaarden

 

Weerbarstige praktijk

In de praktijk blijken deze uitgangspunten, onderschreven door vertegenwoordigers van overheidsinstanties, deskundigen en koepelorganisaties van burgerinitiatieven, onvoldoende gehanteerd. De bestaande overheidsstructuur blijft hardnekkig. Eigen politieke afwegingen, tijd en middelen, regelgeving en interne organisatie maken het lastig om concreet invulling te geven aan dat contact met burgerinitiatieven.

Hoe verder?

Omdat de uitnodigende rol die van de overheid verwacht wordt niet vanzelf ontstaat, geeft de ombudsman overheidsinstanties volgende aanbevelingen:

  • Maak de tussenstand op

Bekijk in de organisatie hoe je op dit moment invulling geeft aan de drie uitgangspunten. Betrek daar ervaringen van burgers en bestaande burgerinitiatieven bij.

  • Zet alle neuzen in de organisatie in dezelfde richting

Ontwikkel een gemeenschappelijke visie op de omgang met burgerinitiatieven in alle lagen van de organisatie (algemeen bestuur, dagelijks bestuur en ambtelijke organisatie). Zorg ervoor dat de verschillende geledingen van de organisatie onderling afstemmen hoe de 'besluitvorming' over een burgerinitiatief verloopt.

  • Geef speelruimte aan medewerkers

​De ambtenaren vormen de ogen en oren van de overheid. Wil je als overheid burgerinitiatieven vanuit een constructieve houding tegemoet treden, dan moet de betrokken ambtenaar steun krijgen van de organisatie om een open gesprek te voeren met burgerinitiatieven over mogelijkheden tot ondersteuning. Geef de medewerker voldoende vertrouwen en mandaat.

  • Zorg voor een uitnodigende houding van alle medewerkers

​De overheid moet als één geheel optreden. Een burgerinitiatief mag verwachten dat iedere medewerker van de instantie met dezelfde burgergerichte insteek reageert. Zorg ervoor dat alle medewerkers de daarvoor benodigde vaardigheden en attitude hebben.

  • Wees alert voor signalen

​Er kunnen altijd knelpunten ontstaan in het contact tussen overheid en burgerinitiatief. Zorg er daarom voor dat burgers dergelijke knelpunten gemakkelijk kunnen melden en je alert bent om op dergelijke signalen te reageren. Van daaruit kan worden bekeken welke oplossingen er bestaan of welke lessen er kunnen worden getrokken. Signalen geven de overheidsinstantie informatie over hoe de overheid haar uitnodigende houding kan verbeteren.

Meer info

Raadpleeg het volledig onderzoek hier of lees de samenvatting in het decembernummer van TerZake Magazine.

Lees ook