Om dat te realiseren, stellen we het volgende traject voor:

Stap 1: Gesprekstafels

Ongeveer een jaar voor de verkiezingen start het traject. Het gemeentebestuur organiseert dan enkele gesprekstafels waar burgers samenzitten om te overleggen wat zij de belangrijkste prioriteiten vinden voor hun volgende gemeentebestuur. Elke gesprekstafel stelt zo een korte prioriteitenlijst samen. 

Stap 2: Voorstelling van de verkiezingsagenda

Ambtenaren voegen de prioriteitenlijsten achteraf samen tot een verkiezingsagenda met verschillende beleidsthema’s en prioriteiten. Die wordt vervolgens breed gecommuniceerd onder de politieke partijen en de bevolking. Zo kunnen de partijen campagne voeren op basis van de signalen die burgers zelf hebben gegeven (= doelstelling 1). 

Stap 3: Panels zorgen voor stellingen

De verkiezingsagenda wordt vervolgens onderverdeeld in een aantal thema’s die in verschillende panels besproken worden. In die panels zitten zowel burgers als experts. (Dat kunnen academici, ambtenaren, of experts uit het veld zijn.) Politici kunnen eventueel ook deelnemen, maar zorg in dat geval voor maatregelen die voorkomen dat zij de discussie helemaal naar zich toetrekken. Het moeten burgerpanels blijven.

De taak van die panels bestaat er uit om enkele ‘neutrale’ stellingen te formuleren (bv: het stadsbestuur moet meer investeren in OCMW-woningen, het bestuur moet meer in veiligheidscamera’s investeren,…). Na afloop van alle burgerpanels worden die stellingen vervolgens samengevoegd. Tip: Maak het lijstje niet té lang, zodat het behapbaar blijft.

Aanbevolen: als je in je panel over voldoende geëngageerde experts en burgers beschikt, kan je ook informatiebrochures, -fiches of -documenten opstellen over de verschillende thema’s. Zo beschikken alle burgers later over achtergrondinformatie bij het beantwoorden van de stelling.

Stap 4: Leg de stellingen voor aan de burgers

Enkele weken voor de verkiezingen maak je de stellingenlijst zo breed mogelijk bekend. Stel daarom begeleidende documenten, infofiches,… met informatie op en communiceer ze. Geïnteresseerde burgers kunnen zich zo voorbereiden op de verkiezingen. Idealiter vraag je de verschillende deelnemende lijsten om zich uit te spreken over die stellingen.

Even later kunnen burgers hun mening over de stellingen -helemaal oneens, oneens, eens,…- aangeven). Er zijn verschillende manieren om dat te doen. Zo kan je bijvoorbeeld de enquête enkele weken voor de verkiezingen breed verspreiden -zowel online als offline- zodat het resultaat nog kan worden meegenomen in een finaal debat tussen de partijen. Ofwel kan je de stellingen op verkiezingsdag zelf voorleggen, bijvoorbeeld door in elk stemlokaal enkele extra stemhokjes te voorzien waar burgers de stellingen kunnen invullen. Op die manier kan je wellicht een heel hoge responsgraad halen, want alle kiesgerechtigden zijn toch al opgetrommeld voor de verkiezingen. Zo vormt de uitslag van de stellingen meteen een goede leidraad voor politici om hun beleid tijdens de komende legislatuur uit te tekenen. (=doelstelling 2)

Nog vragen, opmerkingen en/of suggesties over dit voorstel? Contacteer ben@dewakkereburger.be.

Lees ook