Van Groenboek naar Witboek

Het witboek 'Open en wendbare overheid' volgt op een groenboek 'Bestuur' uit het najaar van 2016. Daarin stonden 6 principes en 30 voorstellen opgesomd voor bestuurlijke vernieuwing in Vlaanderen. Dit voorbereidende groenboek was onderwerp van een open consultatieronde voor burgers, verenigingen, bedrijven, ambtenaren en andere besturen. Eindresultaat van het proces: een witboek met 5 speerpunten.

Speerpunten

Ruim 600 burgers en 20 organisaties en overheden gaven hun mening over de principes en voorstellen uit het groenboek. Die aanvullende input leverde 5 speerpunten op voor het witboek:

  • Excellente dienstverlening: ‘eenvoudig’, ‘digitaal’, ‘inclusief’, ‘snel’ en ‘helder’ worden de pijlers van de dienstverlening
  • Interactieve beleidsvoering met alle betrokkenen: transparant samenwerken in alle fasen en volgens een hybride aanpak met adviesraden, het middenveld, de burgers, … ;
  • Regelgeving: focus op heldere, innovatievriendelijke en toekomstbestendige regelgeving
  • Onderbouwd en transparant beleid: beleidsevaluatie en evidence informed beleid als standaardpraktijk voor de beleidsvoering
  • Interne ontkokering: een transparante en oplossingsgerichte samenwerkingscultuur binnen de Vlaamse overheid.

Beleidsparticipatie

Het witboek mikt op een hybride systeem waarin verschillende participatievormen een rol kunnen spelen:

  • de rechtstreekse publieksparticipatie door individuele burgers,
  • het gestructureerde overleg met het middenveld
  • de advisering door (strategische) adviesraden,
  • de inbreng van nieuwe verenigingen en burgerbewegingen.

Participatiedrempels worden daarbij actief opgespoord en weggewerkt. Daarvoor zal men organisaties betrekken die het perspectief vertolken van groepen die traditioneel ondervertegenwoordigd zijn in participatieve beleidsprocessen. 

 

Andere opvallende concrete plannen:

  • Burgerbegroting: De regering zal onderzoeken of en binnen welk kader de lokale initiatieven m.b.t. burgerbegrotingen ook op Vlaams niveau kunnen uitgevoerd worden.
  • Ambtelijke bemiddelaars: Bij de politieke besluitvorming over complexe maatschappelijke uitdagingen doet de overheid waar nodig en wenselijk een beroep op ambtelijke bemiddelaars met het oog op een zo groot mogelijk maatschappelijk en politiek compromis. Waar nodig en wenselijk kan de overheid ook een beroep doen op externe bemiddelaars zoals het voorbeeld van de intendant in het Oosterweeldossier of de onafhankelijke tussenpersoon in het dossier over het onverdoofd slachten al aantonen. De interne en externe bemiddelaars krijgen de nodige vrijheid, tijd, ambtelijke ondersteuning en financiële middelen om tot een gedra¬gen besluitvorming te komen.
  • Burgerloket: De Vlaamse overheid engageert zich om deze regeerperiode een digitaal burgerloket te lanceren via waar burgers op één (virtuele) plek de informatie kan vinden die hij nodig heeft. Het burgerloket zet zo in op transparantie, waarbij de burger meteen zicht heeft op de informatie die de overheid over hem heeft. De eerste versie van het burgerloket bevat een eerste set van gegevens, die geleidelijk aan uitgebreid zal worden.

Ook opvallend in het hoofdstuk over participatie: Het witboek maakt geen melding meer van het zogenaamde 'Right to Challenge'. Het groenboek uit 2016 sprak wel over de mogelijkheid dat burgers hun overheid uitdagen wanneer ze 'door middel van dat recht aangeven dat ze bepaalde bestaande taken van de overheid willen overnemen. Uiteraard moet daarover overlegd worden en moeten de belanghebbenden argumenten aanvoeren vóór de overheid kan overwegen om die taken uit handen te geven. Het is belangrijk dat belanghebbenden zo veel mogelijk draagvlak creëren voor die uitdaging...'. Het overnemen van publieke taken door burgers of groepen die denken dit beter of efficiënter aan te pakken, heeft de nieuwe Vlaamse toekomstplannen dus niet gehaald.

Meer informatie vindt u in het Witboek open en wendbare overheid.

Lees ook