Buurtrechten in het Groenboek

Het Groenboek Bestuur bevat zes principes en dertig voorstellen. Zo moet een modern Vlaams overheidsapparaat de maatschappelijke uitdagingen van vandaag én morgen beter kunnen aanpakken. Voorstel 14 van dit document gaat over experimenten rond het recht om de overheid uit te dagen om bepaalde taken over te laten aan de saemnleving. Dat gaat dus over het 'right to challenge' of 'buurtrechten'.

Wat zegt het groenboek daarover? "De overheid beslist zelf welke taken ze op zich neemt en welke taken ze niet als een overheidstaak beschouwt. In de ons omringende landen zijn op dat vlak belangrijke ontwikkelingen merkbaar. Zo hebben Nederland en het Verenigd Koninkrijk de laatste jaren ervaring opgedaan met het concept van ‘het recht om uit te dagen’. Belanghebbenden kunnen door middel van dat recht aangeven dat ze bepaalde bestaande taken van de overheid willen overnemen. Uiteraard moet daarover overlegd worden en moeten de belanghebbenden argumenten aanvoeren vóór de overheid kan overwegen om die taken uit handen te geven. Het is belangrijk dat belanghebbenden zo veel mogelijk draagvlak creëren voor die uitdaging zodat het een collectieve uitdaging wordt. Concreet voorstel: Het voorstel bestaat erin te onderzoeken of en binnen welk kader ‘het recht om uit te dagen’ ook toegepast kan worden in Vlaanderen." 

Voorstel 14 legt ook de link met participatieve budgetten: "Ook daar kan in Vlaanderen met burgerbegrotingen eëxperimenteerd worden."

De Vlaamse overheid mikt met dit alles op vernieuwende samenwerkingsvormen tussen overheid en samenleving. Einddoel: een meer faciliterende overheid en met meer inspraak, participatie en zelfredzaamheid.

Opinie

De Wakkere Burger ziet in dit alles wel kansen voor meer burgerbetrokkenheid, maar ziet tegelijkertijd een aantal risico's. Gaat het niet om een verdoken besparingsronde van een terugtredende overheid? Is het resultaat geen 'gedwongen vrijwilligerswerk'?

De Wakkere Burger organiseerde op 24 november 2016 een studienamiddag over het 'right to challenge' en de 'participatiesamenleving'.

We trokken achteraf volgende lessen: 

  1. Experimenten met innovatieve vormen van participatie zijn zeker nuttig en nodig.
  2. Participatie in de zin van 'doen' (burgers die zelf zaken oppakken, verbeteren,...) juichen we toe. We hebben wel volgende bedenking: burgers moeten daarbij meer dan louter de nieuwe uitvoerders van overheidstaken, ze krijgen best ook een zeg in het beleid. Ook in een 'doe-democratie' blijft 'inspraak' nodig!
  3. Bij alle vormen van participatie is de brede en diverse betrokkenheid van burgers belangrijk: komen in de participatiesamenleving ook zwakkere groepen aan bod of bouwt deze samenleving nieuwe drempels? 
  4. De overheid heeft een belangrijke rol als bewaker van het algemeen belang en van de kwaliteit van de dienstverlening. Of als 'rechter' wanneer er verschillende visies bestaan...
  5. ... maar maak er geen onmogelijke oefening van voor burgers door allerlei complexe procedures en formalismen te koppelen aan het recht om de overheid uit te dagen. Anders wordt het misschien net iets te uitdagend!

- Meer info over deze studienamiddag vind je hier.

- Een interessant artikel over welke taken een overheid kan en mag los laten, vind je hier.

lees meer

Lees ook