Hefboom voor alternatieve voorstellen

Volksraadplegingen bewezen al dat ze, als afdwingbaar participatiemiddel, een hefboom zijn voor burgers om hun alternatieve voorstellen op de publieke en politieke agenda te krijgen. Denken we maar aan het Antwerpse initiatief van StRaten-Generaal en Ademloos rond het Oosterweeldossier als opvallend voorbeeld. Misschien kan deze peiling naar de vox populi ook ingebouwd worden in een breder traject van participatie en overleg. 

Voorwaarden

  • Een burgervriendelijke handtekeningendrempel van bv. 10 percent lijkt een mooi richtcijfer. De drempel mag immers niet afradend werken.
  • De initiatiefnemers moeten eigenaar blijven van de vraagstelling. Een neutrale commissie in bepaalde voorstellen beslist over de uiteindelijke vraag, maar moet toch minstens in overleg treden met de initiatiefnemers.   
  • Voor de raadpleging gebeurt er een correcte en objectieve informatiecampagne over het onderwerp, waarbij ook de initiatiefnemers kansen krijgen om hun visie toe te lichten. Geen van de betrokken partijen mag in deze campagne qua middelen een onrechtmatige sterke invloed hebben. 
  • Adviserende raadplegingen zouden een brede betrokkenheid moeten stimuleren: ook van jongeren (16-jarigen), niet-Belgen,… 
  • De teldrempel mag  niet te hoog zijn. Een opkomst van 10 percent, zoals bij lokale volksraadplegingen, zou steeds moeten volstaan om het resultaat bekend te maken. Het gaat immers over een adviserende raadpleging.
  • De overheid geeft steeds een duidelijke motivatie waarom een beslissing afwijkt van het advies van de bevolking.
  • Een raadpleging is best ingebed in een breder traject van participatie en overleg.

Lees ook