De Wakkere Burger vzw | Participatie & lokale democratie    

Wat is de hedendaagse invulling van een open overheid? De onderzoeksorganisatie TNO maakte in opdracht van het Nederlandse Ministerie van Binnenlandse zaken een overzicht van ervaringen en concrete invullingen van het begrip open overheid bij zes landen.

De belangrijkste focus bij deze landen ligt op open data en e-participatie waarbij beiden apart dienen te worden benaderd met een eigen beleid, doelstellingen en instrumenten. De zes onderzochte landen (Australië, Denemarken, Spanje, VK en de VS) openden een centrale databank met alle beschikbare overheidsdata. Binnen de Vlaamse overheid wordt er door Openoverheid.nu naar een gelijkaardige initiatief gestreefd.

Op basis van de studie doet TNO twaalf aanbevelingen aan de Nederlandse overheid. Deze aanbevelingen kunnen, volgens de De Wakkere Burger, de Vlaamse en federale overheid inspireren om werk te maken van een open overheid waarbij transparantie, participatie en samenwerking tussen burgers en overheid centraal staat.

Twaalf aanbevelingen:

1. Het installeren van een centrale, open data portal moet inzichtelijk maken welke open data beschikbaar zijn, welke kwaliteit de data hebben en hoe deze worden gebruikt.
2. De positieve en negatieve effecten van 'Open Overheid'-beleid dient geëvalueerd te worden, zodat er een duidelijke business case gemaakt kan worden.
3. Biedt open data actief aan talentvolle studenten en sociale ondernemers om educatie en innovatie te stimuleren.
4. Open data en e-participatie vallen beide onder de noemer van Open Overheid, maar dienen apart benaderd te worden met eigen beleid, doelstellingen en instrumenten.
5. Vergroot het bereik van Open Overheid door aan te sluiten bij de leefwereld van de burgers, bijvoorbeeld problemen in de buurt in plaats van wetteksten.
6. Actie is belangrijker dan beleidsdocumenten: focus op het stimuleren van open data en participatie in plaats van het opstellen van restrictieve organisatielijnen.
7. Er zijn 'Open Overheid'-voortrekkers nodig op landelijk en lokaal niveau om de ontwikkeling van beleid en activiteit te stimuleren.
8. Schep realistische verwachtingen en houdt burgers op de hoogte van wat er met hun input bij 'Open Overheid'-initiatieven gebeurt.
9. De overheid dient de kansen van Open Overheid voor technologisch leiderschap (bijvoorbeeld Semantisch web) en innovatie te benutten.
10. Stimuleer een meer open cultuur binnen de overheid.
11. Het juridische kader en toezicht op naleving dienen aangepast te worden om open data te stimuleren.
12. De overheid dient kansen te benutten om met 'Open Overheid'-beleid effectiever en efficiënter publieke diensten te verlenen.

openoverheid.nu | studie TNO